SAHA İstanbul'dan Haftanın Manşeti / ABD, KAAN için F110 motor satışını ilerletiyor: Trump yönetimi Kongre baypası gündemde

* SAHA İstanbul'dan Haftanın Manşeti / ABD, KAAN için F110 motor satışını ilerletiyor: Trump yönetimi Kongre baypası gündemde...

TÜHA / TÜRKUAZ İnternational News Agency

İSTANBUL, 29 HAZİRAN 2026 - SAHA İstanbul'dan Haftanın Manşeti / ABD, KAAN için F110 motor satışını ilerletiyor: Trump yönetimi Kongre baypası gündemde...

TUSAŞ’ın geliştirdiği KAAN milli muharip uçağı; ABD’nin General Electric F110 motorlarının satışını hızlandırması, programın seri üretim takvimini doğrudan etkileyecek.

Reuters, 24 Haziran’da Trump yönetiminin Türkiye’ye KAAN için General Electric F110 turbofan motorlarının satışını ilerlettiğini ve 700 milyon doları aşan paketin Kongre onayı için olağan baypas yolunu denediğini bildirdi. Karar, 7-8 Temmuz Ankara NATO Zirvesi öncesi gündeme geldi ve KAAN’ın seri üretim takvimi için kritik darboğazı çözüyor.

F110, KAAN’ın yerli TF35000 motoru hizmete girene kadar köprü güç kaynağı olarak konumlandırılmış durumda. Kongre’deki bazı üyelerden — özellikle Yunan ve Ermeni lobisine yakın isimlerden — itiraz beklenirken, Beyaz Saray’ın baypas yolu hukuken mümkün ancak siyasi maliyet barındırıyor.

Neden önemli

F110 satışı, S-400 krizinden bu yana Türk-ABD savunma ilişkilerinde gerçek bir teknolojik yumuşamanın ilk somut göstergesi. KAAN’ın 2028 sonrası seri üretim hattı bu motorla şekilleniyor ve Trump’ın baypas tercihi, Ankara Zirvesi’ndeki olası mega paketin habercisi konumunda.

SAHA Sözlüğü

F110 Turbofan (GE F110 Engine)

General Electric’in F-16 ve gelişmiş 4.5/5. nesil savaş uçakları için ürettiği yüksek itki kuvvetli ardyanmalı turbofan motoru. KAAN’ın seri üretim sürümünde köprü motor olarak öngörülüyor.

Kongre Baypası (Congressional Notification Waiver)

ABD Başkanı’nın olağan 30 günlük Kongre bildirim süresini ulusal güvenlik gerekçesiyle aşması. Trump yönetiminin Türkiye paketinde bu yolu denemesi, anlaşmanın hızlandırılmak istendiğini gösteriyor.

2Ar-Ge · Kuantum

ASELSAN, süper iletken kuantum işlemci birimi geliştirecek

ASELSAN ile Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) arasında imzalanan 4 yıllık projeyle Türkiye, süper iletken tabanlı kuantum çip üretim evi kuracak.

SSB ile ASELSAN arasında 26 Haziran’da imzalanan sözleşmeyle “Süper İletken Kuantum İşlemci Birimi Geliştirme Projesi” başlatıldı. 4 yıllık çalışma kapsamında Sabancı Üniversitesi, Koç Üniversitesi ve TÜBİTAK UME paydaş olarak yer alacak; çıktı, milli bir kuantum çip üretim evi.

Proje, kuantum sensörleri, kuantum haberleşmesi ve nihayetinde kuantum hesaplama yetkinliğinin kapısını aralayan kritik altyapı niteliğinde. ASELSAN bu hamleyle savunma elektroniğinden sonra hesaplama paradigmasının kendisini hedefliyor.

Neden önemli

Süper iletken kuantum işlemci, NATO ülkeleri arasında bile sınırlı sayıda kurumun ürettiği stratejik bir yetenek. ASELSAN’ın bu hatta girmesi, Türkiye’yi yarı iletken sonrası dönemin tedarik zincirine kendi başına entegre olabilecek pozisyona taşıyor.

SAHA Sözlüğü

Süper İletken Kübit (Superconducting Qubit)

Mutlak sıfıra yakın sıcaklıklarda direnci sıfırlanan malzemeler kullanılarak üretilen kuantum bilgi birimi. Google, IBM ve Intel’in kuantum işlemcilerinde temel mimari olarak tercih ediliyor.

Kuantum İşlemci Birimi (Quantum Processing Unit – QPU)

Kuantum mekaniği ilkeleriyle hesaplama yapan, klasik işlemcilerin polinom zamanda çözemediği bazı problemleri üstel hızda işleyen çip mimarisi.

3Mühimmat · Anti-Dron

MKE’nin 7,62 mm parçacıklı anti-dron mühimmatından tam isabet

MKE’nin geliştirdiği 7,62 mm parçacıklı anti-dron mühimmatı, 50 metrede 1 metre, 100 metrede 2 metre çaplı bir parçacık bulutu oluşturarak küçük insansız hava araçlarını kısa menzilde etkisiz kılıyor.

MKE, 26 Haziran’da paylaşılan testlerde 7,62×51 NATO ve 7,62×39 kalibrelerinde geliştirdiği parçacıklı anti-dron mühimmatlarının başarılı atış sonuçlarını duyurdu. Mühimmat, 680 m/s namlu hızıyla çıkıp belirli bir mesafede yarı kontrollü patlayarak küçük İHA’ların rotorlarını veya kanat yüzeyini sıkı paterne dağılmış parçacıklarla tahrip ediyor.

50 metrede yaklaşık 1 metre, 100 metrede 2 metre çaplı bir bulut deseni, piyade tüfeği seviyesinde mevcut envanterle uyumlu bir anti-dron çözümünü mümkün kılıyor. Bu yaklaşım, pahalı yönlendirici sistemlere alternatif olarak alt birim seviyesinde hızlı yayılım potansiyeli sunuyor.

Neden önemli

Ukrayna-Rusya savaşı, ucuz İHA’ların tehdit ekonomisini ters çevirebileceğini gösterdi. MKE’nin çözümü, asimetrik İHA tehdidine simetrik ucuzlukta yanıt veriyor: 7,62 NATO ve 7,62×39 kullanan her askeri birim, mevcut tüfekleriyle anti-dron yeteneğe kavuşuyor.

SAHA Sözlüğü

Parçacıklı Mühimmat (Frangible / Air Burst Munition)

Hedefe yaklaşırken veya hedef üzerinde kontrollü olarak parçalara ayrılarak küçük, hızlı ve yaygın bir hasar deseni oluşturan mühimmat türü. Düşük maliyetli, çok sayıda hedefe karşı etkilidir.

C-UAS (Counter Unmanned Aircraft System)

Düşman insansız hava araçlarını tespit, izleme ve etkisiz hâle getirmeye yönelik sistem ailesi. Elektronik harp, lazer, ağ atan dronlar ve fiziksel mühimmatı kapsar.

4Sistem Entegrasyonu · Atış Testi

TOYGUN + KIZILELMA + TEBER-82 zinciri sabit kara hedefine tam isabet sağladı

ASELSAN TOYGUN düşük görünürlüklü elektro-optik hedefleme sistemi

ASELSAN’ın geliştirdiği TOYGUN düşük görünürlüklü elektro-optik hedefleme sistemi, Bayraktar KIZILELMA İHA platformuna entegre edildi; ROKETSAN TEBER-82 ile birleşen zincir, sabit kara hedefini tam isabetle vurdu.

24 Haziran’da paylaşılan testte, ASELSAN’ın TOYGUN düşük görünürlüklü elektro-optik hedefleme sistemini taşıyan Bayraktar KIZILELMA, ROKETSAN TEBER-82 güdüm kiti ve ASELSAN LGK-82 mühimmatı ile sabit kara hedeflerini tam isabetle vurdu.

Bu, dört yerli sistemin (platform, gözlem, güdüm, mühimmat) tek bir görevde uçtan uca çalıştığı ilk doğrulanmış zincir.

TOYGUN’un düşük görünürlük için optimize edilmiş yapısı, Bayraktar KIZILELMA gibi düşük radar kesit alanlı platformlarla uyumlu olmasını sağlıyor. Test, milli entegrasyon zincirinin olgunluğunu da gösteriyor: artık parça parça değil, sistem-sistemler düzeyinde çalışıyoruz.

Neden önemli

Yerli savunma sanayi için kritik dönüm noktası: tek tek ürün başarıları yerine, dört ana yüklenicinin (ASELSAN, BAYKAR, ROKETSAN, MKE) ürünleri tek bir kill chain’de çalışıyor. Bu, ihracat pazarlarına “Türk silah ekosistemini al” mesajını veriyor.

SAHA Sözlüğü

TEBER-82 Güdüm Kiti (TEBER-82 Guidance Kit)

ROKETSAN’ın 227 kg sınıfı serbest düşen bombalara (MK-82, LGK-82) eklenerek lazer ve INS/GPS güdümlü hassas mühimmata dönüştüren modüler kit.

5Stratejik Vurucu Güç · Balistik

TAYFUN Blok-2 balistik füze envantere girdi

ROKETSAN’ın geliştirdiği TAYFUN Blok-2 balistik füze sistemi, 500 km’yi aşan menzili ve 5 metre civarındaki dairesel hata olasılığıyla envantere alındı.

25-26 Haziran haftasında ROKETSAN imzalı TAYFUN Blok-2 balistik füze sisteminin envantere girişi resmileşti. 610 mm çapında, yaklaşık 2.300 kg ağırlığındaki sistem, 500 km’yi aşan menzile ve 5 metre civarındaki dairesel hata olasılığına sahip.

Hız aralığı hipersonik eşiklere yaklaşan değerlerde raporlanıyor; bu, hedef ülke hava savunma sistemlerinin reaksiyon süresini ciddi şekilde sıkıştırıyor. TAYFUN, Türkiye’nin uzun menzilli konvansiyonel caydırıcılık doktrinini somut bir platformla taçlandırıyor.

Neden önemli

500+ km menzilli, beş metre CEP’li, hipersonik eşiklere yaklaşan bir balistik füze; bölgesel hesap defterini yeniden açan bir yetenek. TAYFUN Blok-2’nin envantere girişi, Türkiye’nin uzun menzilli vurucu gücünde ABD/Rus/İsrail bağımlılığını fiilen sona erdiriyor.

SAHA Sözlüğü

Kısa Menzilli Balistik Füze (Short-Range Ballistic Missile – SRBM)

Menzili 1.000 km’nin altında olan, balistik yörünge izleyen yer-yer füzesi. TAYFUN Blok-2, üst SRBM sınıfında konumlanıyor.

Dairesel Hata Olasılığı (Circular Error Probable – CEP)

Atışların yüzde 50’sinin düştüğü, hedef noktası merkezli dairenin yarıçapı. Düşük CEP, mühimmatın yüksek isabet hassasiyetini gösterir.

6NATO · Hava Savunması

Alman Patriot bataryası Kürecik’te göreve başladı

Alman Silahlı Kuvvetleri’ne bağlı Patriot bataryası, Malatya Kürecik’te göreve başladı; rotasyon ABD’den devralındı ve NATO Daimi Savunma Planı kapsamında Eylül 2026’ya kadar görevde kalacak.

24 Haziran’da yapılan açıklamayla Almanya’nın Patriot hava savunma sistemi rotasyonu Kürecik’te ABD’den devraldığı ve resmen göreve başladığı bildirildi. Görev, NATO Daimi Savunma Planı kapsamında Eylül 2026’ya kadar sürdürülecek; Türkiye’nin güney-doğu hava sahasının kısa menzilli balistik füze tehditlerine karşı korunmasını hedefliyor.

ABD’nin rotasyonu Almanya’ya devretmesi, Pasifik’e doğru kayan Amerikan dağıtımı ile NATO’nun Avrupa-içi yük paylaşımı arasındaki yeni denklemi gösteriyor. Türkiye için anlamı: ABD ile S-400/F-35 krizinden bağımsız bir NATO koruma mekanizmasının canlı tutulması.

Neden önemli

Patriot rotasyonunun ABD’den Almanya’ya devri, NATO’nun Türkiye’yi koruma taahhüdünün ABD-Türkiye ikili krizlerinden yalıtıldığını gösteriyor. Aynı zamanda Berlin’in NATO sorumluluğunu fiilen üstlendiği yeni bir dönemi başlatıyor.

SAHA Sözlüğü

Patriot PAC-3 (Patriot Advanced Capability-3)

Raytheon ve Lockheed Martin tarafından üretilen, hit-to-kill mekanizmasıyla balistik füzeleri imha etmek için optimize edilmiş Amerikan hava savunma sisteminin son sürümü.

NATO Daimi Savunma Planı (NATO Standing Defence Plan)

İttifak üyelerinin barış döneminde sürekli korunmasını öngören ve gerektiğinde hızlı pekiştirme planlarının devreye gireceği NATO kolektif savunma çerçevesi.

7Motor Sanayisi · Test Altyapısı

TRMOTOR Alt Sistemler Test Merkezi Gebze’de açıldı

TRMOTOR TF35000 motoru ve alt sistem test merkezi

TRMOTOR’un Gebze Teknik Üniversitesi yerleşkesindeki Alt Sistemler Test Merkezi, TF35000 turbofan motoru, yardımcı güç ünitesi (APU) ve hava türbinli başlatıcı (ATS) bileşenleri için tam ölçekli test rigleri barındırıyor.

SSB Başkanı Haluk Görgün’ün katıldığı açılışla 25 Haziran’da TRMOTOR’un Gebze Teknik Üniversitesi yerleşkesindeki Alt Sistemler Test Merkezi devreye girdi. Tesis; TF35000 turbofan, yardımcı güç ünitesi (APU) ve hava türbinli başlatıcı (ATS) bileşenleri için tam ölçekli test rigleri barındırıyor.

Türkiye, KAAN için yerli motor zincirini fiziksel test altyapısı tamamlanmış halde kuruyor: motor parçası tasarımı, üretim ve doğrulama artık aynı kampüste yapılabilecek. Bu, motor geliştirme döngüsünü ciddi şekilde kısaltıyor.

Neden önemli

Bir savaş uçağı motoru yapmak, motoru tasarlamaktan ibaret değil — onu binlerce saat döndürüp tüm uç koşullarda doğrulayabilecek test altyapısı şart. TRMOTOR’un Gebze tesisi, Türkiye’nin motor egemenliğindeki gerçek darboğazı çözüyor.

SAHA Sözlüğü

TF35000 (Turkish Fighter Engine 35,000 lbf)

TRMOTOR’un KAAN için geliştirdiği milli turbofan motor; nominal 35.000 lbf (yaklaşık 156 kN) ardyanmalı itki sınıfında, beşinci nesil savaş uçağı gereksinimlerine göre tasarlanıyor.

APU (Auxiliary Power Unit)

Uçağın ana motorları çalışmadığında elektrik, hidrolik ve pnömatik enerji sağlayan yardımcı güç ünitesi; aynı zamanda ana motor başlatma için gerekli pnömatik basıncı üretir.

8İhracat · Diplomasi

Polonya Cumhurbaşkanı Nawrocki ASELSAN Gölbaşı tesislerini ziyaret etti

Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki ASELSAN Gölbaşı ziyaretinde

Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, SSB Başkanı Haluk Görgün eşliğinde ASELSAN Gölbaşı tesislerini gezdi; ziyaret, Aralık 2025’te imzalanan 410 milyon dolarlık tedarik sözleşmesinin bağlamında gerçekleşti.

Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, 23 Haziran’da SSB Başkanı Haluk Görgün eşliğinde ASELSAN Gölbaşı tesislerini ziyaret etti. Ziyaret, Aralık 2025’te ASELSAN-Polonya arasında imzalanan 410 milyon dolarlık radar, elektronik harp ve haberleşme sistemleri tedarik sözleşmesinin doğrudan devamı olarak konumlandı.

Polonya, Rusya tehdidi karşısında savunma harcamasını GSYİH’sinin %4’üne çıkardı ve Avrupa’nın hızlı tedarik gerektiren ülkesi konumunda. ASELSAN’ın Gölbaşı kampüsü, Nawrocki için “Türk ekosistemi” vitrini işlevi gördü.

Neden önemli

Bir AB ve NATO üyesi devlet başkanının ASELSAN tesislerine resmi ziyareti, Türk savunma sanayisinin Avrupa içindeki meşruiyet eşiğini geçtiğinin simgesi. 410 milyon dolarlık mevcut sözleşmenin üzerine yeni paketlerin gelmesi an meselesi.

SAHA Sözlüğü

ASELSAN Gölbaşı (ASELSAN Gölbaşı Campus)

Ankara Gölbaşı’nda yer alan, ASELSAN’ın radar, elektronik harp, haberleşme ve hava savunma sistemleri üretiminin yoğunlaştığı ana yerleşke.

9İnsanlı–İnsansız Ekipleme

Leonardo–BAYKAR K-SWARM ilk canlı uçuş aşamasını tamamladı

Leonardo M-346 ve BAYKAR KIZILELMA otonom formasyon uçuşu

Leonardo’nun M-346 Fighter Attack uçağı ile BAYKAR KIZILELMA’sı, Çorlu’da düzenlenen K-SWARM testinde ilk canlı otonom formasyon uçuşunu gerçekleştirdi.

Leonardo ve BAYKAR, 22 Haziran’da Çorlu’da düzenlenen K-SWARM testlerinde ilk canlı uçuş aşamasını tamamladıklarını duyurdu. İtalyan Leonardo’nun M-346 Fighter Attack uçağı ile KIZILELMA arasında, Leonardo GCC Tactical Platform üzerinden insanlı-insansız otonom formasyon uçuşu test edildi.

K-SWARM, insanlı pilotun “loyal wingman” tarzı kullanım için manuel komut yerine yüksek seviyeli taktik komut verdiği bir mimari öngörüyor. Leonardo’nun Avrupa’da F-35 sonrası en güçlü görev ortağıyla BAYKAR’ı seçmesi, KIZILELMA’nın Avrupa hava kuvvetleri envanteri için somut yola girdiğini gösteriyor.

Neden önemli

Avrupa’nın en büyük havacılık üreticilerinden Leonardo’nun BAYKAR ile insanlı-insansız ekipleme yapması, KIZILELMA için pazar yapısını değiştiriyor: artık ABD’nin CCA programına alternatif Avrupa hattı somut. NATO Zirvesi öncesi zamanlama tesadüf değil.

SAHA Sözlüğü

İnsanlı–İnsansız Ekipleme (Manned–Unmanned Teaming – MUM-T)

İnsanlı bir hava aracının komuta etkili olarak bir veya birden fazla insansız platformla aynı görev içinde koordineli çalıştığı operasyon konsepti.

Sadık Kanat (Loyal Wingman)

İnsanlı muharip uçağa eşlik eden, ona radar/silah/tuzak desteği veren, kayıp riski göze alınmış insansız muharip uçak konsepti.

10NATO · Ankara Zirvesi

NATO Genel Sekreteri Rutte: Ankara Zirvesi’nde on milyarlarca dolarlık sözleşme ve ASELSAN övgüsü

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte konuşmada

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, 25 Haziran’da Atlantic Council konuşmasında 7-8 Temmuz Ankara Zirvesi’nde on milyarlarca dolarlık yeni savunma sözleşmesi açıklanacağını söyledi ve ASELSAN’ı “Türkiye’nin savunma sanayisi devrimine öncülük ediyor” diye nitelendirdi.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, 25 Haziran’da Atlantic Council’de yaptığı konuşmada 7-8 Temmuz’da Ankara’da düzenlenecek NATO Zirvesi’nde “on milyarlarca dolar değerinde yeni savunma sözleşmesinin” açıklanacağını duyurdu. Aynı konuşmada Rutte, ASELSAN’ı “Türkiye’nin savunma sanayisi devrimine öncülük eden firma” olarak nitelendirdi.

Rutte’nin bir Türk firmasını tek tek isimlendirmesi protokol açısından sıra dışı; bu, ASELSAN’ın artık bir ulusal aktör olmaktan çıkıp NATO tedarik ekosisteminin tanınmış kurumlarından biri olduğunu gösteriyor. Ankara Zirvesi, F110 paketi, KIZILELMA-Leonardo gibi gelişmelerle birlikte değerlendirildiğinde, Türkiye’nin “geri dönüş” sahnesi olarak şekilleniyor.

Neden önemli

NATO’nun lideri tarafından spesifik bir Türk firmasının kamuoyu önünde övülmesi, S-400 sonrası dönemin yumuşadığını gösteren en güçlü protokol sinyali. Ankara Zirvesi, mali rakamlardan çok diplomatik konumlanma açısından kritik.

SAHA Sözlüğü

NATO Ankara Zirvesi 2026 (NATO Ankara Summit 2026)

7-8 Temmuz 2026’da Ankara’da düzenlenecek NATO devlet ve hükümet başkanları zirvesi. Türkiye’nin NATO ev sahipliğini neredeyse 20 yıl sonra yeniden üstlendiği toplantı.

11Hava Savunması · Atış Testi

SİPER 2, manevra yapan hedefi imha etti

SİPER 2 uzun menzilli hava savunma sistemi, dağıtık mimaride manevra yapan bir hedefi imha ettiğini doğruladı.

Savunma Sanayii Başkanlığı’nın 22 Haziran tarihli haftalık özetinde, SİPER 2 uzun menzilli hava savunma sisteminin dağıtık mimaride yapılan testte manevra yapan bir hedefi başarıyla imha ettiği bildirildi. Hareketli ve manevra yapan hedeflere karşı sergilenen başarı, sistemin orta-uzun menzilli hava savunmasında olgunlaşma eşiğini geçtiğini gösteriyor.

Dağıtık mimari, radar, komuta-kontrol ve fırlatıcı bileşenlerinin coğrafi olarak ayrı konuşlanıp ağ üzerinden tek bir sistem gibi çalıştığı yapı anlamına geliyor; bu, kinetik ve elektronik saldırılara karşı dayanıklılığı artırıyor. SİPER 2, T-LORAMIDS programının çekirdek bileşeni olarak konumlanıyor.